Vanuit San Vito lo Cabo varen we in een rustige dagtocht naar Castellamare del Golfo. Daar is volgens onze informatie een ankerplekje achter een havenmuur, zodat we beschut kunnen liggen tegen de Noordoostenwind die -het begint een thema te worden- ons de doorvaart belemmert. Het is rustig weer, maar toch staat er bij aankomst een flinke aanlandige deining. Die kan ons nog een vervelende nachtrust bezorgen… We varen achter de kademuur een stukje het haventerrein in en laten ons oog vallen op een deel van de haven dat misschien nog in aanbouw is, maar misschien ook juist wordt afgebroken. Gezien de roestige staat van de pontons is er hier in elk geval al lange tijd maar weinig gaande. Mooi voor ons, want een havenmeester verwachten we niet en we kunnen aan land zonder dat we daar de bijboot voor hoeven op te pompen. Bovendien liggen we hier goed beschut.

Naar de bliksem

Hóe goed beschut precies merken we die avond. Het verre onweer dat we op de buienradar al hadden gezien blijkt plotseling helemaal niet zo ver weg. Ik tel de seconden tussen de flits en de donder en stel vast: het komt onze kant op. Als we opnieuw op de radar kijken zien we waarom: heel lokaal is er een miniscule onweersbui te zien. Miniscuul, maar wel heel actief: een felle flits verlicht de kajuit en nog voor ik kan tellen volgt een oorverdovende klap: “KABOEM!”. Ontsteld kijken we elkaar aan: dat was een inslag vlakbij! Jelle steekt voorzichtig zijn hoofd uit het kajuitluik. “FLITS-KABÁM!” de bliksem vindt zijn weg naar het hoogste metalen object in de omgeving. Dat er op de kademuur een stokoude verrijdbare kraan staat is onze redding. Zonder deze bliksemafleider had het met onze mast in deze lege haven wel eens heel anders kunnen aflopen!  

Zoek de Vrijstaat!

Het onweer waait gelukkig snel over en maakt plaats voor een windstilte. Nu we toch hier liggen, verkennen we Castellamare. Het is een aardig plaatsje met -zoals de naam al doet vermoeden- een oud kasteel aan zee. Langs de boulevard met gesloten hotels en restaurants met dichtgetimmerde luiken sterft het van de zwerfkatten, die tegen de smoezelige gevels een lekker plekje in de zon zoeken. Elke binnenkomende visser kan dus rekenen op een warm onthaal. In de smalle straatjes van de woonwijken staan oude dametjes in hun ochtendjas met rollers in hun haar de dag door te nemen. Elk op hun eigen balkon, want samenkomen is vanwege Covid niet toegestaan. De pleinen, de straten en de parken zijn leeg, met uitzondering van de stoep voor café’s en de betere delicatessezaken. Daar zijn het vooral de mannen die de dag doornemen, met een espresso of een aperitief in de hand. Zouden die bijeenkomsten vallen onder de noemer ‘essentieel’?

Opruimactivisme

We wandelen wat in de omgeving en werpen ons op onze nieuwe hobby: zwerfvuil opruimen. Als je oplet wat er hier zoal in de berm is neergesmeten rollen je ogen van verbazing uit hun kassen. Ook het stadsstrand ligt bezaaid met uiteenlopende rommel: sigarettenpeuken, lollystokjes, petflessen, wegwerpbekers, piepschuimverpakkingen, plastic tasjes, oude wasknijpers, gebruikte condooms en een ongelooflijk grote berg billendoekjes. Het is om moedeloos van te worden, vooral ook omdat het de hele dag regent, en er met de regen nog een heleboel nieuwe zooi de zee in wordt gespoeld. Maar we zetten door, want dat strand moet schoon.

Plaats (milieu)delict

Als we bijna klaar zijn komt de commandant van de kustwacht bij ons verhaal halen. Niet -zoals we eerst denken- vanwege onze papieren en covid-test (die we niet hebben), maar omdat hij ons -zo blijkt- al de hele ochtend vanuit zijn kantoor heeft zitten observeren. “Waarom doen jullie dat?”, vraagt hij nieuwsgierig. Als we hebben uitgelegd dat zijn strand er nogal smerig bij lag en we graag een handje helpen knikt hij bedachtzaam en verdwijnt terug zijn kantoor in. Twee minuten later staat hij weer buiten, met twee plastic bekertjes wijn, die we pas op mogen drinken nadat we hebben beloofd straks met hem te komen lunchen.

Op audiëntie

Zo gezegd, zo gedaan: we zetten onze vuilniszakken bij de weg, maken een paar laatste foto’s en gaan op audiëntie bij de Commandant. We worden ontvangen door twee andere heren die nauw betrokken zijn bij de haven. Ze zijn druk bezig in de keuken en schenken ons een nieuw bekertje wijn in, terwijl ze ons plaats laten nemen aan de met plastic ingedekte tafel. De Commandant stormt even later binnen, met een grote glimlach op zijn gezicht en een plastic zak vol lekkers in zijn hand: verse salade, vers brood, vers gebak en twee flessen Lambrusco, allemaal voor ons gekocht bij de delicatessezaak om de hoek. En geen zorgen: hygiënisch verpakt in… je raadt het al!

De pasta komt op tafel en door de taalbarrière heen praten we met zijn vijven over het levensgrote afvalprobleem waar Sicilië mee worstelt. Hier bekommert de overheid zich niet om dat soort zaken, en de Sicilianen zelf…. Laten we zeggen dat er nog een lange weg te gaan is. Er is weliswaar een uitgebreid systeem om afval te scheiden (plastic, blik, papier, glas, organisch) en overal waar je kijkt staan containers, maar het gebruik laat zacht gezegd te wensen over: mensen dumpen hun vuil vaak uit gemakzucht in de berm. Tot grote ontevredenheid van alle hier aanwezigen, overigens. Waar je de oplossing moet zoeken? Volgens de één in strenge boetes, volgens de ander via onderwijs, volgens een derde in bewustwordingscampagnes over afval en plasticgebruik. Weer anderen kaarten het probleem aan bij de verpakkingsindustrie of de supermarkten. Manieren die volgens ons zeker nastrevenswaardig zijn, maar die ook buiten onze invloedssfeer liggen. Daarom rapen wij maar gewoon de troep op, dat is lekker laagdrempelig. Helpt dat om het wereldafvalprobleem uit de weg te ruimen? Absoluut niet. Maar het maakt het strand van Castellamare vandaag wel een tikkie schoner.

Na het eten drinken we espresso in het café op de hoek. Dat mag wel niet vanwege Covid, maar omdat de koffie geserveerd wordt in plastic take-away bekers wordt het door de politie gedoogd. Dan vraagt de commandant naar de foto’s die we vanmiddag hebben gemaakt. Of we die wel met hem willen delen? Hij zal de lokale krant er een stukje over laten schrijven, om de bestuurders onder de neus te wrijven. We wisselen nummers uit en vertrekken na hartelijk elleboogschudden (Covid!) terug naar de boot. Jelle plaatst foto’s van onze schoonmaakactie in een aantal facebookgroepen van het stadje. En dan breekt een nieuwe storm over ons los.

Social Mediastorm

Terwijl we ons hadden voorbereid op onverschillige reacties of zelfs een houding van ‘bemoei je met je eigen zaken’, regent het -zoals het Italianen betaamt- de meest uitbundige en bloemrijke complimenten op Jelle’s facebookpost. Zo krijgen we applaus voor ‘deze goede les in fatsoenlijk burgerschap’, verdienen we volgens sommigen het Italiaans staatsburgerschap of een baan bij de gemeente, worden we bedankt voor het ‘wakker schudden van het geweten’ en krijgen aan het eind van de dag zelfs een uitnodiging voor een interview op Siciliaanse televisie. Al die lof vind ik een beetje overdreven: we hebben letterlijk niet meer gedaan dan een paar uur rommel in plastic zakken stoppen. Maar juist omdat we toeristen zijn (in een tijd waarin er geen toeristen zijn) vallen we op en wakkeren we discussie aan. Jelle gaat met al die reacties aan de slag en verzamelt alle mensen die op wat voor manier dan ook willen helpen in een aparte facebookgroep, onder de noemer ‘only planet’. Zo heeft hij inmiddels een actieve groep vrijwilligers in Portugal bij elkaar weten te brengen. Misschien is er binnenkort zo ook een ‘only planet’-groep in Sicilië!

Het interview slaan we af, omdat de wind draait en we verder willen varen. Wel gaan we voor vertrek in op het aanbod van de havenmeester, die -op bevel van de Commandant- een plekje in de échte haven voor ons ter beschikking stelt. Op onze vraag waar we onze butaanfles kunnen bijvullen regelt hij onmiddellijk dat de gasboer onze fles aan de steiger komt vullen. Op zondag nog wel! Waar een ochtendje rotzooi opruimen al niet goed voor is…

Reacties

Wat een super verhaal weer! Hopelijk zal jullie goede voorbeeld de Sicilianen aanzetten tot opruimen. Geniet van al het moois samen!

Gewoon prachtig om te lezen hoe mensen snel hulpvaardig en besmet raken met jullie plastic opruim virus. Hopelijk houdt dit aan, want de hele Middellandse Zee kan wel een grote beurt gebruiken.
Mooie lokale reacties. 👌

Prachtig weer dit verhaal,
Inderdaad gewoon doen wat binnen je eigen mogelijkheden ligt.
Goed voorbeeld doet volgen !

Geniet verder

Geef een reactie